Systeemtuin systematiek de Hortus

You are here

Plantensystematiek

Systematiek de Hortus AmsterdamOp aarde leven ruim 200.000 plantensoorten. Door de eeuwen heen probeerden botanici al die planten een naam te geven en in te delen. Ze wilden de onderlinge verwantschappen van soorten correct weergeven. Die wetenschap heet plantensystematiek. Veel botanische tuinen maakten die verwantschappen zichtbaar in een systeemtuin. Ook de Hortus heeft zo’n systeemtuin: Halfrond.

In het verleden keken botanici naar uiterlijke kenmerken om de verwantschap te bepalen. Dit heet klassieke of morfologische systematiek. Maar sinds begin jaren '90 is een nieuwe methode in de plantensystematiek ontwikkeld: moleculaire systematiek. Deze methode deelt planten in op basis van overeenkomsten in genetisch materiaal (DNA).

In de jaren '90 van de 20ste eeuw slaagden onderzoekers er in het genetisch materiaal van de meeste plantenfamilies te analyseren. De uitkomsten van dat onderzoek leidden in 1998 tot de eerste geheel nieuwe indeling van de bloemplanten: het systeem van de Angiosperm Phylogeny Group (APG), een groep onderzoekers die deze nieuwe indeling gezamenlijk heeft gepubliceerd. Door voortschrijdend inzicht wordt de kennis over moleculaire systematiek steeds meer gedetailleerd en wordt het systeem voortdurend verfijnd. In 2003 (APG II) en in 2009 (APG III) zijn twee herziende versies gepubliceerd. Inmiddels wordt er ook gewerkt aan de moleculaire indeling van naaktzadigen (coniferen ea) en van sporenplanten (varens ea).

In 2002 is het systematisch Halfrond gerenoveerd. De Amsterdamse Hortus was daarmee de eerste tuin in Nederland die de moleculaire systematiek laat zien in een systeemtuin. Sinds 2005 heeft ook de Leidse hortus een op APG gebaseerde systeemtuin. Nu kunnen plantenliefhebbers aan de hand van levende voorbeelden kennismaken met de nieuwe, moleculaire indeling van de bloemplanten.

De meest recente publicaties die voor de Hortus als uitgangspunt dienen voor de indeling van sporenplanten, naaktzadigen en bloemplanten, zijn in 2011 gepubliceerd in het internationale tijdschrift Phytotaxa, nr. 19. Klik op de onderstaande links om bij de betreffende publicaties te komen:

Based on Danland by Danetsoft © De Hortus 2015